خسارت تاخیر تادیه

ماده 522 در قانون آیین دادرسی مدنی مشعراست : در دعاوی که موضوع آن دین و از نوع  وجه رایج بوده و یا مطالبه،  با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش قیمت سالانه از زمان سر رسید تا هنگام پرداخت نموده، وپس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد، محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر این  که طرفین به نحوه دیگری مصالحه نمایند.

1 – ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی، در مورد خسارت تاخیر تادیه، اشاره می کند که طلبکار چنانچه مطالبات خود را از بدهکارمطالبه ازطریق ارسال اظهار نامه ای به مدیون مطالبه کند، …..

 2 – ونیزعلاوه بر این، اگر طلبکاردر این خصوص دادخواستی به دادگاه ارائه کند به منزله مطالبه خواهد بود، شرط دیگری که در ماده 522 این قانون بیان شده این است که مدیون باید تمکن مالی داشته باشد به عبارت بهتر وفق این ماده قانونی باید توانایی پرداخت دین خود را داشته باشد . البته تفسیر ما از تمکن مدیون این است که دائن باید توانایی مالی مدیون را هم اثبات نماید .

3 – یکی از شرایط پذیرش خسارت تاخیر تادیه، تغییر فاحش قیمت هاست . با توجه به اینکه این معیار قانونی کاملا نسبی است . (شاخص قیمتها شاخصی است که توسط بانک مرکزی اعلام می شود). بر فرض بانک مرکزی میگوید در سال 89 میزان تورم 18 درصد بوده است . تغییر شاخص به این معناست که سبد کالاها را مورد محاسبه قراردهند و یک میانگین از آن بگیرند و این شاخص که بدست آمد ملاک مقایسه خواهد بود . اما نکته ای که قانونگذار به آن اشاره کرده است، تغییر فاحش است . قانون، واژه فاحش را توضیح نداده است بر این اساس دادگاه ها از حیث تشخیص ملاک فاحش بودن تغییر شاخص قیمت ها ممکن است دچار اشکال شوند، خوشبختانه رویه دادگاه ها در مورد برخی از این شروط از جمله تمکن مالی مدیون، زیاد سختگیرانه نیست در نهایت وقتی که محاکم وجود دین را احراز میکنند، بدنبال آن به پرداخت آن نیزحکم می دهند .

4 نکته دیگر اینکه در ماده قابل توجه است این است که ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی به خسارات قراردادی توجه داشته ،یعنی خسارت هایی که در قرارداد از ناحیه یک شخص به دیگر وارد می شود. به عنوان مثال قرار بوده که کسی یک کالای معینی را به دیگری تحویل دهد . وی اگر به موقع این کالا را تحویل ندهد و خریدار دچار خسارت قرار دادی شود، در چارچوب خسارت قراردادی، حق مراجعه به کسی که قرارداد را انجام نداده است خصوصیت این خسارات قراردادی این است که دادگاه ها این حق را احراز می کنند . یعنی دادگاه ها می گویند ما احراز کردیم که شخص متعهد، کالاها را تحویل نداد و و خریدار دچار زیان شد . اصلی هم که بر خسارت قراردادی حاکم است، این اصل است که باید کسی که به نفع او تعهد شده، به وضعیتی حقوقی برسد که اگر تعهد اجرا می شد، دارای آن و ضعیت می بود. به عبارت بهتر درمثال ما، یک قاضی باید این فرض را در نظر بگیرد که اگر آن کالا به موقع تحویل خریدار می شد، این موضوع را قاضی باید در حکم خودش در نظر بگیرد.

حال در مورد خسارات تاخیر تادیه یک چنین اصلی باید حاکم شود. یعنی ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی را باید به گونه ای تفسیر کرد که اگر به تعهد عمل می شد، فروشنده دارای وضعیت حقوقی می شد برای مثال کسی که پیمان کار شخص دیگری بوده است. در اثر عدم پرداخت صورت وضعیت های پیمانکار شخص دیگری بوده است. در اثر عدم پرداخت صورت وضعیت های پیمان کار توسط کارفرما، پیمان کار مجبور می شود به دادگاه مراجعه کند. دادگاه کارشناس تعیین می کند و وی می گوید که پیمان کار مبلغ 100 میلیون تومان طلبکار است. سوالی پیش می آید که اگر این مبلغ 100 میلیون تومان به پیمان کار پرداخت شود، آیا تمامی خسارات او جبران خواهد شد؟

و اگر چند سال بگذرد ماده 522 درمورد این طلب هم باید اجرا شود. بر فرض اگر قرار بوده است که کارفرما چهار سال پیش این مبلغ را پرداخت کند و در حال حاضر آن وجه را بپردازد، این چهار سال باعث شده است تا قدرت خرید 100 میلیون بسیار کاهش پیدا کند. بنابراین لازم است که دادگاه لااقل زمان مطالبه را به چهار سال قبل برگرداند. رویه قضایی ما گاه در این خصوص دچار اشکالات اساسی است. یعنی توجه نمی شود که آیا رایی که صادر می شود، خسارت وارد شده را کاملا جبران می کند یا خیر؟

5- یکی از اصول جبران خسارت این است که تمام  خسارات که در نتیجه اجرا نشدن تعهد به شخص دیگری وارد می شود، باید به هر نحوی جبران شود. متاسفانه قضات گاه تفسیر می کنند که برای مطالبه طلبکار، باید یک رقم مشخصی وجود داشته باشد و آن رقم نیز مورد مطالبه قرار گیرد، در حالی که ضرورتی ندارد که مبلغ مذکور مشخص باشد و اساسا درماده 522 به این شرط اشاره ای نشده است فقط گفته می شود که باید دین مطالبه شود. سخت گیری هایی از این دست باعث شده است تا خیلی از مواقع افرادی که به دادگستری مراجعه می کنند، به حق خود نرسند یا گاه این اطاله زمان باعث شده است تا کسانی اساسا به دادگاه مراجعه نکنند و مطالبات خود را به نحوی از انحا با متعهد صلح کنند.

گردآوری کننده: وکیل دادگستری

10 دیدگاه برای «خسارت تاخیر تادیه»

  1. میم گفت:

    با تشکر از وبسایت خوب شما.سوالی از حضورتان داشتم. آیا مالک حق دارد پس از تخلیه ملک توسط مستاجر و دادن کلید ها و تصفیه حساب خسارات وارده، مبلغی (مثلا 500 هزار تومان) را برای استعلام اینکه مستاجر تلفن خارجه نداشته باشد به مدت سه ماه نگه دارد؟

    1. وکیل گفت:

      عرفا ٌ انجام می شود و ایرادی ندارد اما در قانون فقط تسویه کردن پیش بینی شده البته چگونگی آن در عرف بدینگونه پذیرفته شده است

  2. جمشید اهنگری گفت:

    با سلام,سپاس از مطالب خوبتون,سوالی دارم در مورد اینکه وقتی شخصی ادعا میکنه که مثلا بیست سال پیش بنایی رو ساخته و صاحب زمین قرار بوده پولشو پرداخت کنه و پرداخت نکرده و صاحب ملک فوت شده, اگر نظر کارشناسی به و میان بیاد مطابق چه نرخی کارشناسی میشه,نرخ زمان ساخت یا نرخ روز,البته اگر ادعای طرف بعد از فوت شخص مالک باشد

    1. admin گفت:

      سلام وقتتون به خیر
      پیشنهاد میشود حضوری به دفتر مراجعه کنید
      برای تعیین وقت قبلی با شماره زیر از ساعت 11 صبح الی 7 بعد از ظهر تماس بگیرید02122740555
      با آرزوی توفیق شفایی

  3. حسین گفت:

    سلام قرعه کشی خانگی شرکت کردم وطبق رسیدی که دارم قرار بود مرداد 96 پولم رابدهد که نداده وشکایت کردم متاسفانه درهمه موارد محکوم شده بجز خسارت تاخیر باید چکار کنم که به حقم برسم الان 8 ماه است که پولم را نداده رای هم تازه صادر شده .ممنون از راهنمایتان

    1. admin گفت:

      سلام وقتتون به خیر پیشنهاد میشود یک جلسه حضوری به دفتر مراجعه کنید برای تعیین وقت قبلی با شماره زیر از ساعت 11 صبح الی 7 بعد از ظهر تماس بگیرید02122740555
      با آرزوی توفیق شفایی

  4. مهرداد کریمی گفت:

    با سلام
    بنده پیمانکار مخابرات بوده ام و شکایت کرده ام و تقاضای خسارت تاخیر تادیه هم دادم.ایا نامه من به مخابرات که شماره دبیرخانه هم دارد برای مبدا خسارت تاخیر قبول میشود و ایا این نامه رسمی تلقی میگردد.
    با تشکر

    1. admin گفت:

      لطفا با در دست داشتن متن ارسالی به دفتر مراجعه کنید تا بررسی شود که رابطه ی شما با کارفرما یعنی مخابرات طبق قرارداد پیمانکاری تا چه مرحله ایی بوده است تلفن تماس22716850 و 09121997102

  5. محمد هوشیار گفت:

    با سلام
    اینجانب در سال 72 با اتومبیل یکی از اقوام نزدیک تصادفی کردم و ایشان در آن سال با اظهار بخشش و امتناع از قبول پرداخت خسارت ( نقد یا اقساط) از طرف ما , با بزرگواری برخورد کرده و علی الظاهر موضوع فیصله پیدا کرد .
    22سال از این موضوع گذشت و ایشان حتی یک بار این خسارت را طلب نکرد و در واقع با خوبی و خوشی در کنار هم زندگی میکردیم.
    تا اینکه در سال 94 بر سر یک موضوع دیگر ( خیانت در امانت ایشان و پسرش نسبت به بنده به مبلغ 173 میلیون تومان) یک دعوای حقوقی بین ما شکل گرفت و ایشان برای تحت الشعاع قرار دادن مساله و به نوعی وادار به سکوت کردن بنده , موضوع تصادف 22 سال قبل را مطرح کرد .
    والان بیش از 3 سال است که دعوای اصلی بین ما یعنی خیانت در امانتی که ایشان و پسرش نسبت به بنده انجام داده اند تحت تاثیر ادعای خسارت تصادف 22 سال قبل ( البته الان دیگر باید گفت 25 سال قبل) به سرانجام نمی رسد و حل نمی شود.

    از جنابعالی استدعا دارم اولا بفرمایید ادعای ایشان بعد از 22 سال ( آن هم بعد از اظهار بخشش و 22 سال سکوت و آرامش کامل و بدون حتی یک بار گوشزد و به زبان آوردن طلب از طرف ایشان) از لحاظ وجاهت حقوقی در چه جایگاهیست؟( لازم به توضیح است که ایشان تاکنون هیچ اقدام قانونی در رابطه با ادعایشان انجام نداده اند و صرفا” ادعا زبانی بوده است)
    ثانیا” آیا دینی که ایشان بعد از این همه سال مطرح میکند مصداق خسارت تاخیر تادیه است یا خیر؟
    و ثالثا” با فرض اصرار بنده در تسویه حساب طلب ایشان , رقم قانونی که باید امروز بابت طلب یک میلیون و دویست هزار تومانی ایشان در سال 72 بنده به ایشان پرداخت کنم چقدر است؟
    پیشاپیش از صبوری و حسن نظر شما در رفع ابهام ذهنی حقیر کمال سپاسگذاری را دارم

    1. admin گفت:

      با عرض سلام خواهشمندم با شماره زیر تماس بگیرید
      0912-1997102

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code